QĐND - Mùa đông năm thứ bảy mươi hai! Ngày truyền thống của các thế hệ Bộ đội Cụ Hồ trùng vào dịp kỷ niệm 70 năm Toàn quốc kháng chiến. Cảm xúc ngưng đọng! Niềm vinh dự, tự hào được nhân lên! Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, hai từ “kháng chiến” là thuật ngữ hội tụ sức mạnh của toàn dân, thể hiện hào khí Việt, tinh thần Việt, khí phách Việt, khát vọng độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ...

Nhắc đến lịch sử kháng chiến là nói đến sức mạnh vô song của một dân tộc anh hùng, nòng cốt là quân đội anh hùng, được dìu dắt bởi lãnh tụ Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam!

Trong nhịp quân ca hào hùng, ta cảm rõ thanh âm của tiếng xưa giao hòa cùng giai điệu tự hào của cuộc sống hôm nay: Tiếng vó ngựa “bay lên dốc” loan mừng Chiến thắng Điện Biên, tiếng “trùng trùng quân đi như sóng” của đoàn quân chiến thắng giặc Pháp trở về Thủ đô, tiếng bánh xích xe tăng nghiến lên cánh cổng sắt tiến vào Dinh Độc Lập giải phóng Sài Gòn, tiếng người lính tình nguyện hát điệu lăm thôn trong bài ca hữu nghị, tiếng những bước chân hành quân lên rừng, tiếng những con tàu hiện đại rẽ sóng biển khơi, tiếng người lính hát ru em bé mồ côi trên sóng lũ...

Đều đẹp, mạnh mẽ, "tiếp bước cha anh" trên Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, ngày 2-9-2015. Ảnh: Trường Huy 
Hơn bốn thập kỷ đất nước thống nhất, nhưng lớp lớp "Bộ đội Cụ Hồ" chưa lúc nào hết gian khổ, hy sinh. Nhân dân-người Mẹ hiền của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trên đất nước thân yêu, chưa bao giờ hết đổ mồ hôi, và nước mắt chưa thể khô trên nỗi đau mất mát. Bầu sữa và lời ru của Mẹ Tổ quốc, dù trong muôn vàn gian khó, vẫn nồng ấm ngọt ngào nâng bước hành quân cho những đoàn quân chân cứng đá mềm lên rừng, xuống biển. Lòng tôn kính đáp đền đức hy sinh, lòng trung thành phụng sự lý tưởng, giúp cho mỗi người lính Cụ Hồ, từ anh binh nhì đến những vị tướng dạn dày trận mạc, luôn biết chiến đấu và hành động vì mục tiêu cao cả: "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", vì nhân dân quên mình, vì Tổ quốc hy sinh...

Hôm nay, dọc khúc ruột miền Trung vào đến Nam Trung Bộ, nhiều đơn vị quân đội không thể tổ chức các hoạt động kỷ niệm trong doanh trại, mà lấy việc giúp dân làm nghĩa cử báo đáp, mỗi việc làm có ích cho dân là thêm một động lực tinh thần chào mừng ngày truyền thống. Hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ đã và đang tỏa về các vùng quê bị ảnh hưởng nặng nề do bão lụt, giúp đồng bào khắc phục hậu quả thiên tai. Ngày vui, thay vì những lẵng hoa chúc mừng, mỗi nụ cười của các bà, các mẹ, mỗi ánh mắt em thơ nơi bộn bề gian khó, là những đóa hoa cuộc sống kết thành niềm vui chung lặng lẽ tỏa hương...

Lũ chồng lũ! Cơn đại hồng thủy đi qua, để lại các vùng quê những hậu quả hết sức nặng nề về kinh tế, xã hội, môi trường sinh thái. Những ngôi làng xơ xác! Những cánh đồng bạc phếch! Những con đường sạt lở ngập ngụa sình lầy! Những gia đình mất nhà cửa, nguy cơ phải sống cảnh màn trời chiếu đất! Những vành khăn tang tiễn biệt người thân bị lũ cuốn, bị núi lở vùi lấp... Sự chung tay, sẻ chia của các cấp, các ngành và đồng bào cả nước với tinh thần tương thân tương ái đã giúp bà con vùng lũ vơi bớt khó khăn, song cả núi công việc về vệ sinh môi trường, sửa chữa, xây dựng lại nhà cửa, trường học, khôi phục hạ tầng giao thông, cứu hộ cứu nạn… thì các địa phương phải trông chờ vào các đơn vị lực lượng vũ trang...

 Tôi có người bạn là cán bộ một đơn vị trên địa bàn Quân khu 5. Ngày truyền thống, gọi điện thoại chúc mừng nhau mới hay, bạn đang cùng đơn vị hành quân về Bình Định giúp dân dọn lũ. Qua điện thoại, tôi nghe tiếng lõng bõng của bùn đất, sình lầy quấn quanh theo từng nhát cuốc, nhát xẻng. Bạn khoe, vừa cùng đơn vị dọn dẹp vệ sinh cho một ngôi trường bị vùi trong bùn đất nhão nhoẹt để cô trò ổn định dạy học sau lũ. Mừng ngày 22-12, thanh niên địa phương cùng cô trò tổ chức giao lưu văn nghệ để chúc mừng các anh, các chú bộ đội. Càng những lúc khó khăn, hoạn nạn, nghĩa tình quân dân càng đong đầy thắm thiết. “Ra Giêng, sẽ có một đám cưới. Chàng sĩ quan ở đơn vị mình đã phải lòng cô giáo trường làng. Mình đang nghĩ về kịch bản rước dâu sao cho tiết kiệm, ý nghĩa và thật lãng mạn, đúng chất lính!”-Bạn tôi cười hạnh phúc!

Câu chuyện của bạn khiến tôi nhớ về ký ức tuổi thơ. Năm 1972, giặc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc. Vùng thượng Hương Sơn (Hà Tĩnh) quê tôi có đơn vị bộ đội phòng không về xây dựng trận địa. Có một o thanh nữ đẹp có tiếng trong làng đem lòng yêu một anh bộ đội. Đám cưới chưa diễn ra thì đơn vị anh chuyển quân. Anh ra đi để lại lời hẹn sẽ trở về cưới chị, nhưng rồi chị đã phải chờ đợi trong vô vọng. Không chồng mà có con, chị bị gia đình, họ hàng xa lánh, phải chuyển đến sinh sống ở một khu làng mới. Đất nước thống nhất được mấy năm thì có một anh thương binh về làng tìm chị. Nghe tin, chị bỏ đám ruộng đang gặt, vứt cả liềm và quang gánh chạy như bay lên đê. Khi đến gần anh thương binh, chân chị như ríu lại. Anh thương binh tiến đến nắm bàn tay chị. Hai người khóc như mưa giữa triền đê nắng hạ chang chang. Dân làng cũng ùa lên vây quanh chị. Chưa ai kịp nói lời chúc phúc cho cuộc trùng phùng bất ngờ này thì chị đột ngột buông tay anh thương binh, gạt nước mắt: “Chồng em hy sinh rồi phải không anh?”. Người thương binh lặng lẽ gật đầu. Anh kể rằng, chồng chưa cưới của chị đã hy sinh trên đường vào Nam chiến đấu. Trước khi nhắm mắt, anh đã trăng trối với đồng đội mình, hãy thay anh về gặp chị và gia đình để nói lời xin lỗi vì đã không thể về cưới chị theo lời hẹn…

Lòng thủy chung son sắt của anh và câu chuyện tình của chị được người dân quê tôi nhắc mãi như một minh chứng để giáo dục con cháu về nghĩa thủy chung. Từ đó về sau, quê tôi nhiều lần có các đơn vị quân đội về trú quân, người dân bao giờ cũng dành tình cảm nồng ấm như tình ruột thịt cho bộ đội. Năm nào cũng có những đám cưới được tổ chức. Tôi viết đơn tình nguyện nhập ngũ, một phần cũng vì ngưỡng mộ những anh bộ đội ở làng ngày đó. Lòng chung thủy chính là biểu hiện sinh động phẩm chất trung thành của người lính Cụ Hồ với Tổ quốc, với Đảng, với nhân dân…

Hoạn nạn, khó khăn là môi trường rèn luyện tinh thần xả thân của người lính. Cuộc sống và nhiệm vụ của bộ đội luôn gắn bó ruột thịt với nhân dân. Trong cơn phẫn nộ của thiên nhiên, quân đội chúng ta phải đương đầu với một cuộc chiến thực sự cam go để bảo vệ tính mạng, tài sản cho nhân dân, cũng là để góp phần củng cố, xây dựng thế trận lòng dân trong tình hình mới. Liên tục những năm qua, mỗi khi có sự cố thiên tai, trên mọi miền đất nước đều có những cán bộ, chiến sĩ vì dân mà hy sinh. Trong nhiệm vụ huấn luyện, cứu hộ, cứu nạn gian khổ, phức tạp, máu của các anh vẫn chưa ngừng đổ. Họ ngã xuống nơi đầu sóng ngọn gió, trong những hoàn cảnh hiểm nguy, ngặt nghèo, sẵn sàng nhận về mình cái chết để đổi lấy cuộc sống yên bình cho dân. Tôi đã nhiều lần thắt lòng đi viếng đồng đội hy sinh. Mỗi lần đưa tay lên chào di ảnh đồng đội là một lần chứng kiến ân nghĩa đồng bào, đồng chí. Qua hoạn nạn, hy sinh, càng thấy rõ hơn lòng bao dung, yêu quý của nhân dân dành cho bộ đội. Dù thời chiến hay thời bình, đi đến đâu "Bộ đội Cụ Hồ" cũng được dân tin, dân quý, dân thương, bởi mỗi khi mặc lên mình bộ quân phục, mỗi người lính đều ý thức rõ bổn phận của mình là phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân! Sức mạnh của quân đội được vun đắp không ngừng từ lòng dân, trùng trùng đội ngũ như bức thành đồng tiếp nối các thế hệ, vì Tổ quốc trường tồn, vì đất nước phồn vinh...

Giờ đây, những phương tiện quân sự hiện đại đã thay cho chiếc gậy, đôi dép cao su vạn dặm; những con tàu hiện đại đã thay thế đoàn tàu không số trong hải trình vươn khơi; tàu ngầm, máy bay, tên lửa, pháo tầm xa thế hệ tối tân đã hiện diện trong các đơn vị quân, binh chủng. Để những loại vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự hiện đại phát huy tính năng, kết thành sức mạnh tổng hợp của quân đội, người chiến sĩ hôm nay không chỉ vững bản lĩnh, sức khỏe dẻo dai, mà đòi hỏi phải có kiến thức, trình độ chuyên sâu, kỹ thuật tinh thông, chiến thuật linh hoạt, đủ khả năng khai thác và làm chủ trang thiết bị kỹ thuật quân sự.

Năm nay, mùa đông trải dài từ Bắc vô Nam. Độ này kênh rạch miệt vườn Nam Bộ sương mù phủ kín, heo may, mưa bụi se se. Biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống người dân cả nước, đồng thời đặt nhiệm vụ của quân đội trước những thách thức, khó khăn ngày càng lớn. Nơi biên cương, những người lính vẫn không ngừng bước tuần tra; nơi biển cả mênh mông, những con tàu vẫn vững vàng vượt sóng; trên bầu trời, những phi công vẫn làm chủ cánh bay, và trong cuộc sống thường ngày, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức của Bộ đội Cụ Hồ là bức tường thành vững chắc ngăn chặn “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”... Mừng ngày truyền thống, cán bộ, chiến sĩ toàn quân ta ghi nhớ sâu sắc lời căn dặn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: “... Quân đội dù trong bất luận điều kiện, hoàn cảnh nào, cũng luôn một lòng một dạ trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, với nhân dân, nêu cao ý chí quyết chiến, quyết thắng, xứng đáng với lòng yêu mến, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân...”!

Trải bao thăng trầm lịch sử, nếm trải đủ những khổ hạnh gian lao, cuộc hành trình của "Bộ đội Cụ Hồ" là sự tiếp nối của những giá trị làm nên bản chất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng mà cốt lõi là lòng trung thành vô điều kiện, từ truyền thống đến hiện tại, hướng tới tương lai, trùng trùng đội ngũ. Lớp cha trước, lớp con sau, nối dài chiến công, bồi đắp sức mạnh từ cội nguồn lịch sử dân tộc và bệ đỡ của lòng dân, ý Đảng...

Tùy bút của PHAN TÙNG SƠN