Bước sang năm 2015, cả dân tộc Việt nam đang tiếp tục ra sức đẩy mạnh việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; Nhiều cơ quan, đoàn thể đã có những sáng kiến hay để thực hiện có hiệu quả cuộc vận động này.

Những năm qua chúng ta đã tổ chức nhiều cuộc hội nghị, hội thảo, những cuộc hội thi lớn kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh có ý nghĩa giáo dục cao và có nhiều chuyển biến lớn về đạo đức, lối sống trong xã hội. Đặc biệt, thông qua nhiều mẩu chuyện hay, thiết thực vừa cảm động vừa có tính chiến đấu với những hiện tượng đang hàng ngày nẩy sinh của xã hội; Người nói, người kể truyền cảm thu hút được người nghe. Tuy nhiên, không ít những bài nói, bài viết, kể cả những tham luận trong những buổi hội thảo khoa học, thậm chí ngay trong hội nghị tổng kết thực hiện chỉ thị 03 của Bộ Chính trị của một vài cơ quan; Các bài phát biểu, viết, nói, hư cấu một cách thăng hoa nhưng không cần quan tâm có ai nghe hay không(vì họ thừa biết viết để mà viết). có những mẩu chuyện cảm động về Bác Hồ kính yêu nhưng cũng được đánh bóng không có điểm dừng làm cho thính giả nghe như “huyền thoại” dẫn đến không ai nghe, phản tác dụng. Có bài tham luận dài 50 phút đọc nhưng người nghe không biết nói cái gì đành chờ chúc hội nghị thành công để vỗ tay. Trong khi phong cách nói và viết của Hồ Chí Minh luôn có sự kết hợp hài hoà giữa cái dân gian và cái bác học, cái cổ điển và cái hiện đại, giữa phong cách phương đông và phong cách phương tây. Sự kết hợp ấy đã tạo sức cuốn hút mạnh mẽ đối với người nghe và người đọc, người ta có thể cảm nhận được từ bài nói, bài viết của Người những gì rất gần gũi với mình nhưng vang vọng tiếng nói từ truyền thống hào hùng của dân tộc, từ tinh hoa của nhân loại. Ơ đó như thể hiện tất cả những gì sôi động của cuộc sống hiện tại và hơn thế nữa, người nghe, người đọc còn cảm nhận được niềm tin vào tương lai tươi sáng. Người là tác giả của những bức thư, những bài báo với phong cách thể hiện sắc sảo, đanh thép trong vạch trần những tội ác man rợ của chủ nghĩa thực dân đối với các dân tộc thuộc địa vào những năm 20 của thế kỷ XX và qua đó Người đã làm lay động con tim, khối óc của hàng triệu triệu nhân dân bằng chính những bài nói, bài viết ấy.

          Nghiên cứu phong cách nói, viết của Hồ Chí Minh từ những tác phẩm lớn như “Bản án chế độ thực dân pháp”, “Đường cách mệnh” đến những bài nói gần gũi với mọi tầng lớp nhân dân. Ta thấy, trong tính đa dạng phong phú của những bài nói, viết của Người đều nổi bật nét chung nhất về phong cách diễn đạt là: Xác định rõ chủ đề, đối tượng, mục đích và phương pháp. Ơ Hồ Chí Minh phong cách diễn đạt theo Người “Phải đặt câu hỏi: viết cho ai? viết cho đại đa số công- nông- binh. Viết để làm gì? để giáo dục, giải thích, cổ động, phê bình để phục vụ quần chúng”(1)[1]. Đây là những vấn đề có tính nguyên tắc, định hướng cho việc nói và viết của mỗi chúng ta, đặc biệt là những người đứng đầu các đoàn thể, những người thầy trong ngành giáo dục, những người làm báo…Nói, viết phải thể hiện tính chân thực, ngắn gọn, trong sáng và dễ hiểu để tránh tình trạng “sản phẩm” viết, nói của mình lại chỉ là “Hành” người nghe, người đọc. Theo Hồ Chí Minh “Nói phải cho gọn gàng, có đầu, có đuôi, có nội dung…nói cho thấm thía, nói cho chắc chắn”(2).

          Sở dĩ, những bài nói, viết của Hồ Chí Minh có tính thuyết phục cao đối với người nghe, người đọc chính là tính chân thực, ngắn gọn, trong sáng. Đây không chỉ là yêu cầu đặt ra cho mỗi chúng ta mà còn là đòi hỏi đối với chúng ta trước yêu cầu nhiệm vụ mới.

          Những năm tới, để thực hiện có hiệu quả việc đẩy mạnh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, việc tuyên truyền có vai trò hết sức quan trọng; chính vì thế, trước hết chúng ta cần quan tâm việc học và làm theo cách nói, viết của Bác để thu phục được mọi tầng lớp nhân dân học và làm theo bác.

ThS, Phạm Văn Quốc- ThS Vũ Đại Dương
Trường Đại học Nguyễn Huệ


[1]  Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 7, Nxb CTQG, H 2000, trang 117

2 Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 7, Nxb CTQG, H 2000, trang 121