Phong cách lãnh đạo của người chính uỷ là tổng hợp cách thức, biện pháp, lề lối làm việc mang tính ổn định, riêng có, tiêu biểu mà người chính uỷ sử dụng hàng ngày để thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.

Đại úy, ThS Hà Sơn Thái
Nghiên cứu sinh - Hệ sau đại học
 
Đội ngũ chính uỷ là cán bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoạt động trong quân đội, là người chủ trì về chính trị của các đơn vị. Phong cách lãnh đạo của người chính uỷ có những nét mang tính đặc thù và có ảnh hưởng quan trọng đối với uy tín của tổ chức đảng, cũng như đội ngũ cán bộ chính trị trong quân đội. Phong cách lãnh đạo của người chính uỷ trong quân đội giai đoạn hiện nay có những đặc trưng cơ bản sau:

Một là, sự thống nhất cao giữa tính đảng, tính nguyên tắc với tính năng động, sáng tạo, sự nhạy cảm với cái mới. Đây là đặc trưng rất cơ bản, quan trọng trong phong cách lãnh đạo của người chính uỷ. Người chính uỷ phải có tính đảng, tính nguyên tắc cao, tuy nhiên tính đảng, tính nguyên tắc không đồng nghĩa với sự bảo thủ, giáo điều, cứng nhắc mà trái lại, luôn đòi hỏi tính năng động, sáng tạo, nhạy cảm với cái mới trước sự vận động, phát triển của tình hình thực tiễn. V.I.Lênin đã chỉ rõ: “Tinh thần tuyệt đối trung thành với lý tưởng Cộng sản chủ nghĩa phải được kết hợp với nghệ thuật biết thực hành tất cả những thoả hiệp thực tiễn cần thiết”(1).

Tính đảng, tính nguyên tắc cao trong phong cách làm việc của người chính uỷ thể hiện tập trung ở chỗ: người chính uỷ phải luôn giữ vững lập trường, quan điểm, đường lối của Đảng; nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên; tôn trọng pháp luật; chấp hành nghiêm túc, tự giác các nguyên tắc, chế độ, kỷ luật công tác, nghiêm khắc với chính bản thân mình; bảo vệ cái đúng, đấu tranh phê phán cái sai. Tính năng động, sáng tạo biểu hiện trước hết ở tính chủ động, sáng tạo trong cụ thể hoá quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, nghị quyết của cấp trên cho phù hợp với thực tiễn đơn vị, đổi mới nội dung, phương pháp, biện pháp thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng theo hướng hiện đại, nâng cao hiệu quả công tác, nhạy bén với cái mới.

Hai là, sự thống nhất giữa tính trung thực, khách quan, khoa học với lòng nhiệt tình cách mạng. Có nhiệt tình cách mạng, tâm huyết với nghề nghiệp thì người chính uỷ mới đủ sức đảm đương tốt chức trách, nhiệm vụ vẻ vang của mình trước Đảng, trước nhân dân và bộ đội. Tuy nhiên, nhiệt tình cách mạng phải kết hợp với trung thực, khách quan, khoa học thì người chính uỷ mới thực hiện tốt cương vị chủ trì về chính trị của đơn vị, tránh khỏi những sai lầm, hành động chủ quan, tuỳ tiện. Trong thực tiễn, đã có không ít những bài học về những quyết định quan trọng mang đầy tâm huyết, nhiệt tình cách mạng nhưng thiếu tính khoa học nên phải trả giá rất đắt bằng chính công sức, tài sản, xương máu của nhân dân và bộ đội. Hiện nay, tình hình thế giới có những biến động nhanh chóng, phức tạp; yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, thực tiễn hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội đã có bước phát triển mới. Vì vậy, vấn đề xây dựng phong cách lãnh đạo của người chính uỷ mang tính khách quan, khoa học cao càng trở nên quan trọng và cần thiết. Phong cách lãnh đạo khoa học đòi hỏi người chính uỷ khi xem xét và quyết định mọi việc đều phải điều tra, nghiên cứu, phân tích toàn diện, phải tôn trọng quy trình ra quyết định, tranh thủ ý kiến của tập thể lãnh đạo và quần chúng. Thực hiện đúng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Gặp mỗi vấn đề, ta phải đặt câu hỏi: vì sao có vấn đề này? xử trí như thế này, kết quả sẽ ra sao? Phải suy tính kỹ lưỡng. Chớ hấp tấp, chớ làm bừa, chớ làm liều. Chớ gặp sao làm vậy”(2). Việc gì cũng phải điều tra rõ ràng, cẩn thận rồi mới quyết định và thực hiện đến nơi, đến chốn. Đặc biệt, đối với những vấn đề mới, phức tạp có ảnh hưởng lớn tới tổ chức đảng, đơn vị và bộ đội, nhân dân, cần phải làm thử, làm điểm trước khi quyết định. Tuyệt đối không ra quyết định khi chưa có thông tin đầy đủ, chưa có phương án tính toán hiệu quả. Tránh chủ quan duy ý chí. Người chính uỷ phải xây dựng được thói quen tôn trọng thực tế khách quan, không bóp méo sự thật để chạy theo thành tích, che dấu khuyết điểm. Xây dựng phong cách làm việc nhiệt tình, tâm huyết gắn với tầm nhìn xa, có thói quen dự báo tình hình. Tức là đòi hỏi người chính uỷ phải vừa có tâm, vừa có tầm.

Ba là, sự thống nhất giữa tính dân chủ, tập thể với tính quyết đoán, có tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức, kỷ luật cao. Đặc trưng này xuất phát từ nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng là nguyên tắc tập trung dân chủ. Trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, tổ chức đảng và mọi cán bộ, đảng viên, lối làm việc dân chủ tập thể là cách làm việc tốt nhất, vừa cho phép phát huy trí tuệ tập thể, hạn chế tới mức thấp nhất những sai lầm, khuyết điểm, vừa giúp tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong nội bộ tổ chức đảng. Tuy nhiên, lối làm việc dân chủ, tập thể phải đi liền với sự quyết đoán và tinh thần, trách nhiệm cá nhân cao. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Lãnh đạo không tập thể, thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan. Kết quả là hỏng việc. Phụ trách không do cá nhân, thì sẽ đi đến cái tệ bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ”(3).

Trong tình hình hiện nay, mỗi chính uỷ cần nắm vững và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác, xây dựng thói quen lắng nghe ý kiến của tập thể, nhất là những ý kiến “ngược chiều”, những ý kiến mới khác với ý kiến của mình. Muốn vậy, cần rèn luyện đức tính khiêm tốn, cầu thị, trung thực, thẳng thắn, khoan dung, độ lượng luôn đặt lợi ích của tập thể và bộ đội lên trên hết, trước hết. Mặt khác, người chính uỷ phải rèn luyện tính quyết đoán và tinh thần, trách nhiệm cá nhân cao trong công việc và cuộc sống. Tính quyết đoán khác hẳn với sự độc đoán, chuyên quyền ở chỗ, người độc đoán, gia trưởng thường quyết định bằng ý muốn chủ quan, quyền uy là chính, còn người lãnh đạo, người chính uỷ quyết đoán là trên cơ sở phát huy dân chủ, sau khi đã nghe, đã thảo luận dân chủ, đã rõ vấn đề thì phải quyết đoán, có quyết tâm cao, dám chịu trách nhiệm về những quyết định của mình.

Bốn là, sự thống nhất giữa nhận thức với hành động, lời nói với việc làm. Đặc trưng này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, chỉ đạo phong cách lãnh đạo của người chính uỷ, đảm bảo cho họ có được sự tín nhiệm cao trước tập thể tổ chức đảng và đơn vị, hoàn thành thắng lợi chức trách, nhiệm vụ được giao. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Nếu đảng viên tư tưởng và hành động không nhất trí, thì khác nào một mớ cắt rời “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”. Như vậy, thì không thể lãnh đạo được quần chúng, không thể làm cách mạng. Lời nói và việc làm của đảng viên rất quan hệ đến sự nghiệp cách mạng, vì nó ảnh hưởng đến quần chúng”(4). Người phê phán một số cán bộ, đảng viên chỉ biết nói là nói, nói giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khác. Nhưng một việc gì thiết thực cũng không làm được.

Như vậy, trong phong cách lãnh đạo của người chính uỷ, phải đảm bảo sự thống nhất không tách rời giữa nhận thức với hành động thực tiễn, giữa lời nói với việc làm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, trong thực tế sự kết hợp giữa nói với làm phải được vận dụng sáng tạo vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể. Không bao giờ được tuyệt đối hoá một mặt nào. Nếu tuyệt đối hoá lời nói, xem nhẹ việc làm sẽ dẫn tới bệnh nói suông, nói nhiều làm ít gây ra sự mất niềm tin của cán bộ, chiến sỹ đối với người chính uỷ. Ngược lại, sẽ là sai lầm khi tuyệt đối hoá việc làm đến mức chỉ có làm mà không biết nói, không biết cách tổ chức tuyên truyền, giáo dục những gương người tốt, việc tốt thì nhất định không thể phát huy được tác dụng của việc làm. Do vậy, trong bồi dưỡng phong cách lãnh đạo của người chính uỷ, cần thấy được sự thống nhất, quan hệ mật thiết giữa nhận thức với hành động, lời nói đi đôi với việc làm, đây vừa là đặc trưng rất cơ bản vừa là yêu cầu cấp thiết hiện nay trong đổi mới phong cách làm việc của đội ngũ chính uỷ hiện nay.

Năm là, cụ thể, sâu sát cơ sở, có tác phong thực sự quần chúng. Đặc điểm hoạt động của công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội và yêu cầu chức trách, nhiệm vụ giáo dục, cảm hoá, xây dựng con người, xây dựng tổ chức đòi hỏi người chính uỷ phải có tính cụ thể tỉ mỉ, sâu sát cơ sở, gắn bó với bộ đội. Hơn nữa cơ sở là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn của đường lối, quyết sách lãnh đạo. Bởi vậy, có sâu sát cơ sở, gắn bó với quần chúng, dựa vào quần chúng thì chính uỷ mới kịp thời chỉ đạo thực hiện các quyết định lãnh đạo của tổ chức đảng, biết được chỗ đúng, chỗ sai, chủ trương, biện pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị phù hợp, hay không phù hợp, từ đó mà điều chỉnh hành vi của mình. Có tác phong thực sự quần chúng, mới giúp người chính uỷ thu nhận, học hỏi được những kinh nghiệm thực tiễn phong phú, nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân để nâng cao năng lực lãnh đạo, ra được các quyết định chính xác, kịp thời, phù hợp với thực tiễn, tránh được những sai lầm chủ quan. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Có lực lượng dân chúng việc to tát mấy, khó khăn mấy làm cũng được. Không có, thì việc gì cũng không xong. Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách đơn giản, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra”(5). Người căn dặn cán bộ phải luôn gần gũi, lắng nghe ý kiến quần chúng, biết dựa vào quần chúng để làm việc; phải biết tìm ra những hình thức tổ chức, cách làm việc phù hợp với trình độ, tâm lý, tập quán của quần chúng; cách tổ chức và làm việc nào không phù hợp với quần chúng thì phải thay đổi.

Sáu là, giải quyết tốt các mối quan hệ với cấp trên, cùng cấp, cấp dưới và mối quan hệ giữa đơn vị với cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương nơi đóng quân, cụ thể là, tập trung giải quyết tốt các mối quan hệ sau:

Đối với cấp trên: Chính uỷ phải tuyệt đối phục tùng, chấp hành nghiêm túc và có hiệu quả mọi chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên. Phải luôn có ý thức bảo vệ uy tín của tổ chức, của người lãnh đạo và chỉ huy cấp trên; luôn trung thực, thẳng thắn trong báo cáo tình hình và kết quả thực hiện nhiệm vụ của bản thân và đơn vị để cấp trên nắm vững. Đối với những vấn đề khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cần kịp thời xin ý kiến chỉ đạo của cấp trên, đồng thời phát huy cao vai trò, trách nhiệm của cá nhân và sức mạnh của tập thể để khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Đối với cấp uỷ đảng cùng cấp: Người chính uỷ phải tuyệt đối phục tùng sự lãnh đạo của cấp uỷ, quán triệt và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Luôn tôn trọng và phát huy trí tuệ của tập thể tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên trong thảo luận và quyết định các chủ trương, nghị quyết lãnh đạo của cấp uỷ đảng. Dù trong bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh nào, cũng không được lấy quyền hạn cá nhân, nhân danh tập thể thường vụ, cấp uỷ đảng để quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của tổ chức đảng. Hoạt động của chính uỷ phải góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của cấp uỷ đảng, kiên quyết đấu tranh chống các biểu hiện coi nhẹ, hạ thấp vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng đối với đơn vị dưới bất kỳ hình thức nào.

Đối với người chỉ huy đơn vị: Mối quan hệ giữa chính uỷ với người chỉ huy đơn vị là mối quan hệ phối hợp công tác giữa hai cán bộ chủ trì trong đơn vị (chủ trì chính trị với chủ trì quân sự). Do vậy, chính uỷ cần phải ra sức xây dựng mối quan hệ đoàn kết, phối hợp chặt chẽ với nhau trên tinh thần đồng chí tôn trọng, tạo điều kiện giúp đỡ lẫn nhau cùng hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ. Phải trên cơ sở tính đảng và xuất phát từ lợi ích của cách mạng, của sự nghiệp xây dựng quân đội, xây dựng đơn vị mà củng cố, tăng cường mối quan hệ với người chỉ huy trở thành mối quan hệ mẫu mực trong đơn vị nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của đơn vị trong thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao.

Đối với cấp dưới: Chính uỷ phải thường xuyên sâu sát, gần gũi, chỉ đạo, hướng dẫn giúp đỡ cấp dưới phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm; cùng cấp dưới kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc, chăm lo bồi dưỡng cấp dưới tiến bộ, trưởng thành; kịp thời khích lệ, động viên cán bộ, chiến sỹ thuộc quyền hoàn thành tốt nhiệm vụ; đồng thời, cần thẳng thắn, chân thành chỉ ra những thiếu sót, khuyết điểm làm cho cấp dưới nhận rõ để nỗ lực sửa chữa khuyết điểm, vươn lên hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ. Đối với chiến sỹ, người chính uỷ phải luôn quan tâm, săn sóc tới đời sống vật chất, tinh thần của từng người, thực hiện đúng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đối với bộ đội, chính uỷ, chính trị viên phải thân thiết như người chị, công bình như người anh và hiểu biết như người bạn.

Đối với cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương nơi đơn vị đóng quân: Chính uỷ cần chủ động dành thời gian, tạo cơ hội gần gũi quần chúng nhân dân, hiểu được đời sống, tâm tư, nguyện vọng và phong tục, tập quán của nhân dân trên địa bàn đơn vị đóng quân; quan hệ chặt chẽ với cấp uỷ đảng, chính quyền và đoàn thể địa phương để góp phần củng cố, xây dựng hậu phương, tăng cường hơn nữa mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa quân với dân.

Những đặc trưng trên không phải tự nhiên mà có, nó được hình thành, phát triển bằng nhiều con đường khác nhau. Đó là, thông qua quá trình đào tạo, bồi dưỡng của nhà trường, của tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ chủ chốt các cấp. Đặc biệt, phong cách lãnh đạo của người chính uỷ được hình thành, phát triển thông qua quá trình tự học tập, tự tu dưỡng rèn luyện trong thực tiễn công tác của người chính uỷ. Do vậy, cần kết hợp chặt chẽ giữa công tác đào tạo, bồi dưỡng của nhà trường, đơn vị với sự nỗ lực cố gắng của đội ngũ chính uỷ trong xây dựng, phát triển và hoàn thiện phong cách lãnh đạo của người chính uỷ trong tình hình hiện nay./.

Chú thích:

(1) V.I. Lênin, Toàn tập, tập 41, Nxb Tiến Bộ, Mát-xcơ-va, 1978, tr.100

(2), (3), (5) Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr. 279, tr. 620, tr. 335

(4) Sđd, tập 11, tr. 606

   0   Tổng số:
  Gửi ý kiến phản hồi
290